Lütfen web tarayıcınızın Javascript desteğini aktif ediniz!

İngiltere Çalışma Ziyaretinden Yansıyanlar -2-

İngiltere Çalışma Ziyaretinden Yansıyanlar -2-

İngiltere Çalışma Ziyaretinden Yansıyanlar -2-

Hayat Sende Derneği’nin Sivil Düşün Ağ Oluşturma ve Uluslararası Hareketlilik desteği kapsamında 18-23 Mart 2019 tarihinde İngiltere’de gerçekleştirdiği STK ziyaretlerinden çıktıları blog yazılarımız üzerinden sizlerle paylaşacağız. Family Action ziyaretiyle alakalı ilk yazımızın ardından, Coram Voice toplantısından yansıyanlar sizlerle.

Hayat Sende Derneği’nden toplantıya Sultana Erbaş Sadaka ve Ahmet Yasin Gürsoy katılım gösterirken, Coram Voice adına  genel yapıyı ve Bright Spot çalışmasını paylaşmak için Brigid Robinson, National Voice çalışması ve çocuk katılımını konuşmak için Ellie Mindel, 15-24 yaş arasındaki koruma altındaki çocuklara bireysel savunucu atanması çalışması ile alakalı Andrew Dickie, Independent Visitor çalışması hakkında Karen Sizeland ve son olarak helpline yönetimi ve gönüllülerle çalışmaya dair deneyimlerini aktarmak için Charlotte Hancock katılım göstermiştir. Coram Voice’un toplantıya geniş bir ekip ile katılabilmesi bizler için büyük kolaylık oldu. Böylece sağlanan hizmetleri birebir uygulayıcılarından dinleme fırsatı yakaladık.

Hayat Sende Derneği’nin ilk olarak vizyonu ve misyonunun paylaşılmasının yanı sıra yenilikçi uygulamaları, savunu faaliyetleri ve Türkiye Çocuk Koruma Sistemi’nde oynadığı rol paylaşılmıştır. İki ülke arasındaki terimsel farklılıkların giderilmesi adına daha detaylı bilgi paylaşımında bulunulmuştur. Örneğin, “advocate-savunucu”  kelimesi Birleşik Krallık’ta yasalar tarafından garanti altına alınmış ve her çocuğun erişebilmesi gereken koruma sisteminin dışından çocuğun kriz dönemlerini birlikte geçirmek üzere görevlendirilmiş profesyonel kişi olarak tanımlanmaktadır. Türkiye’de bu terim daha çok politika değişikliği ve sistemde iyileştirme için yapılan iş ile alakalandırılmaktadır.

Terimlerin netleştirilmesinin yanı sıra, çocuk koruma sistemlerine ilişkin temel sayı ve bakım modellerine dair bilgiler paylaşılmıştır. İngiltere’de yerel yönetimlerin bakım sağlama ve bütçe yönetiminde etkin olmalarının yanı sıra sivil toplum ile işbirliğine açık olması olumlu özellikler arasında görülmüştür. İki ülkenin toplam nüfusları ile koruma altındaki toplam çocuk sayılarının karşılaştırılması yapıldığında sayıların toplam nüfus ile paralel olmadığı gözlemlenmiştir. Bunun, çocukların devlet koruması altına alınmasının toplumun kavramlara yüklediği anlamlar ve kavramların kapsamı ile alakalı olduğu görülmüştür. Toplumun şiddet, ihmal, istismar gibi kavramları ele alma şekli ve hassasiyeti çocuğun karşı karşıya bırakıldığı risk algısını da etkilemektedir.

Sisteme ilişkin paylaşılan diğer bir önemli bilgi ise korumadan ayrılma yaşının tüm koruma deneyimi olan gençler için 25’e yükseltildiğidir. Daha evvel gencin eğitime devam etmesi durumunda korumadan ayrılma yaşı 21’den 25 çıkarılmakta fakat üniversiteye devam eden koruma deneyimi olan genç sayısının %2’yi geçmemesi sebebiyle bu uygulamanın çok yaygın bir şekilde geçerli olmadığı görülmüştür. Bütün gençlerin yararlanacağı şekilde, yasada 25 yaşına kadar gençlerin yerel yönetimler tarafından desteklenmesi bir hak olarak tanınmıştır. Gencin koruyucu aile yanından veya personel eliyle bakım aldığı kurumdan ayrılması için yaş limiti ise 18’dir. Ancak 2 yıl önce uygulamaya geçen “staying put-kımıldatmamak” adını verdikleri uygulama ile eğer genç ve koruyucu aile arasında bir bağ kurulmuş ise sosyal hizmet uzmanı gencin koruyucu ailede kalma süresini 3 yıl daha uzatabilmektedir. Bunun kararı, sosyal hizmeti uzmanı tarafından verilmekte fakat yerel yönetiminde bu tür uygulamalara bütçe ayırması gerektiği için sıkıntılar yaşanabilmektedir.

Ayrıca, ülkede sosyal hizmet uzmanına verilen görev çocuğun bakım sürecini yönetmek ve verilen kararlarda çocuğun yüksek yararını gözetmektir. Sosyal çalışan çocuğun okul seçiminden, kullandığı ilaçlara, yada gencin belirlediği kariyer planına kadar süreçte aktif rol oynar. Çoğu zaman çocuğun “corporate parent-kurumsal ebeveyni” durumundadır.

Çocuk Koruma Sistemi’ne ilişkin genel bir karşılaştırmanın ardından, Coram Voice ve hizmetlerine ilişkin daha detaylı görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Coram Voice, 1975 yılında Coram Charity şemsiye kuruluşu altında devlet koruması altındaki çocuk ve korumadan ayrılan gençlerin seslerini duyurmak amacıyla kurulmuştur. Coram Voice hizmetleri ve çalışmalarıyla yılda ortalama 7,500 çoğunlukla 10-25 yaş arası çocuğa erişmektedir. Sağladığı hizmetlere ek olarak Coram Voice’un hedef kitlesi için organize ettiği yıllık “kompozisyon yarışmaları” bulunmaktadır. “Voice-Ses” adını verdikleri yazı yarışmalarında her yıl bir tema belirlenmekte ve jürinin başarılı bulduğu çalışmalar ödüllendirilmektedir. Geçen senenin teması “gururlandırmak” iken , bu sene “büyümek”. Geçen senenin kazanan düz yazı ve şiirlerine ulaşmak için, meraklısına: http://bit.ly/2UoRMFP

Coram Voice’un yönetim şemasını konuştuğumuzda ise ülke çapında hizmet sağladığı için tahmin edilenden çok daha kalabalık bir ekip ile çalıştıkları görülmüştür. Yönetim Kurulu deneyimli 8 kişiden oluşmakta bunlar özellikle kaynak geliştirme faaliyetlerinde aktif rol almaktadırlar. Yönetimin altında 50 çalışan bulunmaktadır. Bunlardan bir kısmı insan kaynakları, muhasebe ve kaynak geliştirme gibi yönetimsel işlere bakarken daha büyük bir kısmı alanda sağlanan hizmetleri yürütmekte ve yarı gönüllü sayıları 60-70’i bulan “advocates-savunucular” ve bir o kadar gönüllü ile birlikte çalışmaktadırlar.

Coram Voice’un imza çalışmalarından bir tanesi olan “Safety Net-Güvenlik Ağı”nda “advocate-savunucusu”nun bulunmadığı yerel yönetimlerdeki çocukların bu haktan mahrum kalmaması için çocuktan ulaşan taleplere göre en yakınındaki uzmanın yönlendirilmesi ve eşleştirilmesi gerçekleştirilmektedir. Uzman ile çocuğun görüşmesi uzun süreli olmaktan ziyade çocuğun zorlandığı periyodu tamamlamak üzerine şekillenmektedir. Çocuğun herhangi bir hak kaybına uğraması yada bulunduğu koruyucu aile veya evlat edinen ailede sıkıntı yaşaması bu durumlara örnek olabilir. Savunucunun ödemesinin yine yerel yönetim tarafından yapılıyor olması tartışma konusu yaratsa da amaç çocuğun koruma sisteminin dışından bir yetişkinin yardımını alması ve süreci sorunsuz yönetebilmesi için yanında olması, çocuğu dinlemesi ve çocuğun geri bildiriminin alındığından emin olmaktır. Bu çalışma, çocuğa söz hakkının tanınmasını kolaylaştırıyor.

Çocuk ve gençlere söz hakkı tanıyan bir diğer çalışma ise 16-25 yaş arasındaki koruma altında veya korumadan ayrılmış gençlerin gündemlerini kendilerinin belirlediği ve devamında kendilerini yürüttüğü “National Voice-Ulusal Ses” projesi. Gençlere ülkenin dört bir yanında tanıtım toplantıları yapıldıktan sonra, çalışmaya istekli olan gençlerle yürütülmekte. Gençler aylık toplantılarda Londra’da Coram Voice’un kolaylaştırıcılığında bir araya gelmekte, etiketlemeden, farkındalık ve sosyal hizmet uzmanlarının eğitimlerine kadar farklı konularda görüşlerini paylaşmakta ve sorunun çözümüne katkı sunmak amacıyla neler yapabileceklerini, neleri değiştirebileceklerini tartışmaktadırlar. Gençler gündemini ve aktivitelerini belirledikleri ve yine onlar tarafından yönetilen bir yıl geçiriliyor. Aynı zamanda, yaklaşık 20 kişiden oluşan bu grup her yıl Birleşik Krallık’taki yerel yönetimlere yönelik bir manifesto hazırlıyor.

Coram Voice’un hepimizi kalbimizden vuran çalışması “Bright Spot”a geçecek olursak, koruma deneyimi olan çocuk ve gençlerin mevcut durum ve içinde bulundukları çocuk koruma sisteme ilişkin geri bildirimlerini anketler yoluyla toplamayı ve bunları kamuoyuyla paylaşmayı amaçlıyor. Anketler iki farklı grup ile yapılıyor. Bunlardan ilki 4-18 yaş grubu koruma süreci üzerine geri bildirimde bulunurken, 18-25 yaş grubu koruma sonrası yaşam üzerine değerlendirmelerini paylaşmaktadır. Anketlerin hazırlanması sürecinde Briston Üniversitesi aktif rol almış ve yine üniversite yoluyla hedef grup ile sorular değerlendirilmiş, gerekli görülen değişiklikler yapmış. Üniversite dışında daha evvel soruların baştan aşağıya korumadan ayrılan bireyler tarafından hazırlandığı bir anketleri de mevcut. Çocuklara okullar üzerinden erişen Coram Voice, yerel yönetimler ile bu kapsamda yaptığı ortaklıklar sayesinde ilk grubun anketine 3.500 çocuk ve gencin katılım göstermesini sağlamıştır. Verilerin toplanmasından ziyade sunulması daha büyük bir emek gerektirdiğinden bahsedilirken, çıkan sonuçların ulusal çaptaki veriler ile karşılaştırmasını yapmaya dikkat ettikleri de belirtildi.

Anketlerden çıkan sonuçların kimi zaman kamuoyunu şaşırttığı ve önyargıyı yıkma konusunda yardımcı olduğunu belirttiler. Örneğin, 4-7 yaş arasındaki devlet koruması altındaki çocukların %97’sinin mutlu hissettiklerini ve yine aynı yaş grubundakilerin %92'sinin okula gitmeyi sevdiğini ve bu oranların ulusal istatistikten farklı olmadığını göstermişlerdir. Yine aynı çalışma Türkiye’de yaşanan duruma benzer bir tabloyu ortaya çıkarmıştır. Buna göre, çalışmaya katılan 11-18 yaş arası çocukların %31 geçtiğimiz 1 yıl içerisinde gencin sorumlu sosyal hizmet uzmanı 3 veya daha çok kere değişmiştir. Bunun gencin sosyal hizmet uzmanına olan güvenini olumsuz etkilediği not düşülmüştür. Bright Spot gibi çalışmaların bir an önce ülkemizde de yaygınlaşması ve görünürlüklerini artırmaları bu alanın dışındakilere ve alanda çalışanlara sağlıklı bilgi aktarımı için çok değerli.

Birleşik Krallık’ta çocuk ve gençlerin tıpkı “advocate-savunucu” talep hakları olduğu gibi bir “independent visitor-bağımsız ziyaretçi” ile eşleştirilme ve düzenli görüşme gerçekleştirme hakları da bulunmakta. Verilen bu hizmetin, Hayat Sende’nin 2017 yılından beri uygulamakta olduğu “Geleceğe Koşanlar Bire Bir Gelişimsel Mentorluk Programı” ile benzerlikler barındırdığı görülmüştür. Independent visitor-bağımsız ziyaretçi olarak adlandırılan gönüllü yetişkinden çocuk koruma sistemi dışından olması ve çocuğun yönlendirdiği bir ilişki çerçevesinde ayda 1 kez, 1 ila 5 saat arasında çoğunlukla bir sosyal aktivite eşliğinde görüşmeleri beklenmektedir. Bu gönüllüler çoğunlukla kadın ve 21 ile 71 yaş skalasında yer almaktadırlar. Çocuk ve gönüllü birebir eşleştirilmektedir. Hizmetin amacı,

  • çocuğun gelişimsel, sosyal, duygusal, eğitimsel, dini ve kültürel ihtiyaçlarının giderilmesine destek olmak,

  • çocuğun haklarını kullanması ve çocuğu doğrudan etkileyen kararların alınma süreçlerine dahil olmasını teşvik etmek,

  • çocuğun ve bakım sağlayan için bakım planını desteklemek,

  • mümkün olduğunca bakım veren personele veya koruyucu aileye destek olan faaliyetlerde bulunmaktır.

Eşleşmelerin sorunsuz ilerlemesinde gönüllü seçimindeki titizliğin büyük rol oynadığı belirtilmiştir. Gönüllülerin başvuruları alındıktan sonra telefon görüşmesi üzerinden kendileri ile iletişime geçilmektedir. Başvurusu olumlu bulunan adaylara ev ziyaretleri gerçekleştirilmekte, ilgi alanları, deneyimleri, çocuk alanına dair bilgi birikimleri ile becerilerine dair daha fazla bilgi toplanmaktadır. Ev ziyaretinin olumlu sonuçlandığı durumlarda 2 koordinatör bir arada gönüllüyle bir panel mülakatı gerçekleştirir. Koordinatörlerin gönüllü hakkındaki görüşleri pozitif ise gönüllünün bir hafta sonu koruma altındaki çocuk ve gençlere ilişkin daha geniş bilgiye, ilgili kanunlara, destek mekanizmalarına ve beklentilere ilişkin detaylı bir eğitim alması sağlanır. Adli sicil kontrolleri ve referans kişiler de tamamlandıktan sonra gönüllü son kez birebir mülakata alınır. Bu safhada bir danışman gönüllünün motivasyonu ve onu diğerlerinden ayıran özelliklerini irdeler. Tüm bu aşamaların daha güvenli bir eşleşme için olduğunun ve özellikle sadeleştirilmediğinin, sürecin bilinçli bir şekilde çok katmanlı tutulduğunun altı çizilmektedir. Daha evvel gönüllüden ayda 1 kez ve en az 2 yıl boyunca gönüllülük taahhüdü alınırken şu an hayat boyu olarak düşünmeleri istenmektedir. Çocukların profil ve bilgileri ilgili sosyal hizmet uzmanı tarafından koordinasyon ekibi ile paylaşılmaktadır. Koordinasyon ekibi çocuk ve gönüllünün takibini 18 yaşına kadar yürütmektedir. Eğer çocuğun bir engel durumu söz konusu ise izleme 24 yaşına kadar uzatılmaktadır. Eşleştirme öncesinde koordinatör, gönüllüden basit bir profil formu hazırlamasını ister. Bu formda kısaca hobileri ve ilgi alanı, komik bulduğu şeyler, mesleği, onu üzen veya sinirlendiren şeyler, favori rengi ve TV programı, en sevdiği yiyecek gibi sorulara yanıt veren gönüllünün bilgileri koordinatör tarafından çocuk ile paylaşılır ve eğer çocuk görüşmek istediğini söyler ise koordinatör çocuk ve gönüllüyü tanıştırır. Devamında çocuğun geri bildirimlerine göre süreç devam eder. Gönüllü her görüşmenin ardından bir form doldurarak koordinasyon ile paylaşır. Çocuk ve gençlerin ihtiyaçları halinde uzman kişilere ulaşabilmesi çok önemli, onun kadar önem taşıyan bir diğer alan ise çocuğun koruma sistemi dışından bir yetişkin ile sağlıklı ve düzenli bir ilişki yürütebilmesi. Independent visitor-bağımsız ziyaretçi” çocuk ve gönüllünün birebir ve çocuğun kontrolünde bir ilişki kurmaları ve bunu uzun vadeli yürütmeleri ayda bir yapılan sosyal aktiviteler ve zaman içerisinde biriktirilen anılar ile birlikte bakım sonrası döneme geçişte gencin yaşam ve iletişim becerilerini geliştirmesine yardımcı olmaktadır.

Coram Voice’un gün sonunda Hayat Sende Ekibiyle paylaştığı son çalışması Helpline çalışması ve bu yardım hattı kapsamında gönüllülerle çalışma deneyimiydi. Coram Voice’un Helpline- Yardım Hattı çalışması “advocacy-savunuculuk” ile birbirini tamamladığı gözlemlenmiştir. Hattın çoğu zaman aranma nedeni çocuğun bir “advocate-savunucu”ya erişememiş olması. Bunun sebebi yerel yönetimin mali kesintiler sebebiyle “advocate-savunucu” atamaması olduğu gibi, “advocate-savunucu”ya herhangi bir sebepten çocuğun erişememiş olması da olabilir. Ayrıca, çocuğun savuncu atama yetkisi olan sosyal hizmet uzmanı ile alakalı güven sorunu olabilmektedir. Hattın buradaki rolü çocuğa karşı şeffaf ve güvenilir olmanın yanı sıra her zaman çocuğun tarafında olmaktır. Ulusal çaptaki “Safety Net-Güvenlik Ağı” çalışması kapsamında çocuğa bir savunucu yönlendirebildikleri gibi süreci takip ederek seçeneklerini hatırlatma konusunda yardımcı olmaktadırlar. Gencin ihtiyacı savunucu atanması gibi pratik bir destek olabileceği gibi, genç duygusal bir destek ihtiyacıyla da hattı arayabilmektedir. Hukuksal konularda destek ihtiyacı olan koruma altındaki çocuk ve korumadan ayrılan bireylere CORAM’ın diğer çalışmaları üzerinden destek verilebilmektedir. Bu noktada hatta haftada 2 gününü ayırarak gönüllülük yapan kişi, çocuk veya gencin bulunduğu yerel yönetim çerçevesinde ajanslar vb. aracılığıyla alabilecekleri destek ile ilgili bilgileri paylaşmaktadırlar. Hat, Pazartesi’nden Cumartesi’ye kadar 9:30-18:00 arasında ulaşılabilir durumda geri kalan zamanlarda ise ilgili koordinatör eğer hatta mesaj gelmiş ise saat başı aciliyeti olan bir konu olup olmadığını evinden kontrol etmektedir. Bu kadar kritik bir noktada gönüllülerle çalışma üzerine tavsiyelerini sorduğumuzda ise  dikkat edilmesi gereken bazı noktaları aşağıdaki gibi listelendi;

  • Seçim sürecinde titiz davranılmalı.

  • Mutlaka gönüllüler iş ile alakalı bir eğitime tabi tutulduğu gibi süreç içerisinde de destek eğitimleri organize edilmeli.

  • Rol ve beklentiler karşılıklı olarak netleştirilmeli, mutlaka.

  • Doğru kişi ile doğru işte çalışmak verim için çok önemli.

  • Bol bol geri bildirim almalı.

  • Gönüllülerin güvenlik kontrolleri mutlaka yapılmalı.

  • Referans kişilerin bilgileri istenebilir.

  • Koruma deneyimi olan gençlerin de dahil olduğu panel şeklinde mülakatlar gerçekleştirilebilir.

  • Adanmış ve güçlü gönüllüleri seçmeye dikkat etmeli.

  • Gönüllüye ayrılan zaman ve kaynağın karşılığının alınması için en az 1 yıl taahhüt istenmeli. (Coram Voice Helpline projesinde ortalama 1 gönüllü ile 3,5 yıl çalışılıyor)

  • Gönüllü profili oldukça çeşitli tutulabilir.

  • Süreç içerisinde gönüllülere düzenli süpervizyon verilmeli.

  • Gönüllülere ödül mekanizmaları yaratılmalı. (Çevredeki kafelerde geçerli indirim kuponları olabilir mesela.)

  • Aynı zamanda her yıl ayrılan gönüllülere çiçek ve sertifikaların verildiği bir etkinlik düzenlenebilir.

Coram Voice’un çalışmaları, Birleşik Krallık Çocuk Koruma Sistemi’nin aksadığını düşündükleri noktalarda standarttan ödün vermeden uzman ve gönüllülerle müdahale etmeye yönelik. Hayat Sende Derneği olarak, gerek mentorluk çalışmasıyla gerekse çocuk koruma sistemi destek hattı çalışmamızda devlet koruması altındaki çocuk ve gençlere benzer destekleri sağlamaya çalışıyoruz. Birleşik Krallık ile Türkiye’deki sistemlerde sıkıntı yaşanan konuların benzeştiği ve ayrıldığı noktaları genel olarak gözlemlemek bizleri çok heyecanlandırdı. Görüşmelerden yansıyanların çocuk koruma sistemini hep birlikte iyileştirmek adına zihinlerimize atılan tohumlara dönüşmesini umuyoruz.

Sultana Erbaş Sadaka

 

Sultana Erbaş Sadaka, koruma altındaki çocuk ve gençlerin hayatına yenilikçi çözümler getirmek ve her çocuğun sevgi dolu ailelerde hayata güçlü ve eşit bir şekilde atılması için çalışmalar gerçekleştiren, Hayat Sende Derneği’nde Ağlar ve Platformlar Koordinatörü olarak çalışmaktadır. ODTÜ, Uluslararası İlişkiler Bölümü mezunu Sultana Erbaş Sadaka, aynı üniversitede halen yüksek lisans yapmaktadır. Ana ilgili alanı farklı ülke ve kültürlerdeki çocuk koruma sistemlerinin araştırılması olup, sık sık bu konuyla ilgili ulusal ve uluslararası çalışmalara katılmaktadır. Ayrıca 2017 yılından bu yana, Geleceğe Koşanlar Gelişimsel Mentorluk Projesi’nde Proje Yöneticisi olarak çalışmaktadır. 

Hayat Sende Gençlik Akademisi Derneği

Hayat Sende Gençlik Akademisi Derneği, devlet korumasında yetişmiş bir grup idealist genç tarafından 2007 yılında Ankara’da kuruldu. Hedef kitlesi, devlet koruması altındaki çocuk ve gençler ile kurum bakımından çıkanlar olan derneğin temel stratejileri; koruma altındaki çocuk ve gençlerin, hayata eşit ve güçlü adımlarla atılmaları için insan kaynakları değerlerini yükseltmek, bu çocuk ve gençlere ilişkin medya ve toplumdaki olumsuz ayrımcı söylemle mücadele etmek, lobicilik ve savunu faaliyetleriyle bu çocuk ve gençlerin haklarını savunmak.2018 Aralık verilerine göre, Türkiye’de 20.682 çocuk ve genç, devlet koruması altında yaşıyor. Bunların 14.214’ü kurum bakımındayken, 6.468’i koruyucu aile hizmet modelinden yararlanıyor.

 

Siz de Hayat Sende’ye bağışta bulunun, koruma altındaki çocuk ve gençlerin hayatlarına umut olun. Bağış yapmak için tıklayın.

İçeriği Paylaş:

Yazar Hayat Sende

Hayat  Sende
Devlet koruması altındaki çocuk ve gençlerin hayata eşit, güçlü ve ayrımcılığa uğramadan atıldığı bir dünya için Hayat Sende...

İlginizi Çekebilir: