Lütfen web tarayıcınızın Javascript desteğini aktif ediniz!

KORUMA YANILSAMASI

KORUMA YANILSAMASI

KORUMA YANILSAMASI

Halya Posliuk: Orta Asya ve Doğu Avrupa Bölge Direktörü

Sovyet döneminden beri Ukrayna’nın çocuk koruma sisteminde, çocuklara yönelik tutum ve çocukların ihtiyaçlarının anlaşılması yönünden çok az değişmiştir. Birbirinden kopuk bazı iyileştirmeler yapıldıysa da;  hükümetler çocuk haklarını koruyacak kalıcı yaklaşımı garanti edebilecek gerekli düzenlemeleri yapmakta başarılı olamamışladır.

Kurum bakımı, yetkili mercilerin yoksulluk ve fiziksel engellerle mücadele eden ailelerin çocuklarına  verdiği en genel tepki  olmaya devam etmektedir. Kurum bakımının, çocuk gelişiminde tamiri mümkün olmayan hasarlara yol açtığını doğrulayan sayısız uluslararası çalışmanın sunduğu delillere, bakım merkezlerindeki çocuk istismarları, şiddet ve daha kötü olaylara ait ürkütücü boyutta artan medya raporlarına; bu merkezlerden ayrılan genç bireylerin yaşadığı zorluklara ait hikayelere rağmen bu durumu kesin bir sonuca ulaştıracak önlemler alınmamaktadır.

Yetimhanelere kapatılmış 100.000 çocuk ve 663 Bakımevi

‘Çocuklar için Umut ve Yuva‘, çocukların nasıl ve neden bakım evlerine gönderildiğini, deneyimledikleri koşulları ve bununla birlikte bakım evlerinin gelişimlerine ve yaşam şanslarına olan etkisini anlamaya yönelik ilk kapsamlı çalışmasını yakın zamanda tamamlamıştır.

İnceleme bulguları çarpıcı

Bakımevi ağının boyutu her geçen gün artmaktadır. Toplam alan 48.6km2‘ ye ulaşmış durumdadır. Bir başka deyişle, Ukrayna’nın bakımevi ağı, toplumdan kendini soyutlamış, kendi kurallarını ve alışkanlıklarını uygulayan ayrı bir şehir  boyutundadır. 100.000 çocuk ve 68.000 personel tarafından iskan edilen bir ‘bölge’dir.

Araştırma yaptığımız bakımevilerin çoğunda günlük rutin katı bir programa bağlı olarak yürütülmektedir. Bu, çocukların kendilerine ait neredeyse hiç boş vakti olmadığı anlamına gelmektedir. Çocukların günleri, bakımevi personelinin çocukların bireysel ihtiyaç ve tercihlerine önem vermeksizin belirlediği standart görevleri yerine getirmekle geçmektedir.

‘Çocuklar yorgun. Şuanda yaz tatili olmasına rağmen onlar hala programlarını uygulamak zorundalar. Kendi çocuklarımıza şefkat gösteriyoruz. Tatillerde ve hafta sonlarında  daha uzun süre uyumalarına ve dinlenmelerine izin veriyoruz.  Fakat bu yerlerde yaşayan çocukların bir programı var:  Sabah 7.00’de uyanmak zorundalar. Eğer 8.00’deki kahvaltıyı kaçırırlarsa, öğle yemeğine kadar aç kalırlar. Bununla beraber, kendilerine ait özel bir zamanları asla bulunmuyor. Tüm hayatları programlanmış ve planlanmış durumda. (Bakım evlerinden birinde çalışan öğretmen ile yapılan röportajdan alıntıdır.)

Araştırma yaptığımız bu merkezler  Sovyet döneminde  çoğunlukla da 1930’dan sonra kurulmuşlardır.  Bu kurumların çoğu çok sayıda (100-400 arası)  kişiye hizmet vermek için yapılmış. Hükümet ve sponsorlara ait önemli kaynakların kullanılmasına rağmen, merkezlerdeki yaşam koşulları genellikle kötü ve aşağılayıcı durumdadır. Örneğin:  Standart bir yatak odası  6-16 çocuğun kalması için tasarlanmıştır. Odadaki tek mobilyanın ise  yataklar  olduğu görülüyor.  Odayı paylaşanlara ait bir adet gardırop veya masa olması son derece nadir görülen bir durumdur.

Bakım evlerini değerlendiren uzmanlarımız duş ve klozetlerin eksikliğine dikkat çekmişlerdir. Kurumlarda genellikle perde ve bölme duvar bulunmamaktadır.

‘Ortaokul dönemindeki çocuklar için ayrılmış yatak odasındaki tuvalet kullanım dışı olduğundan, çocuklar son derece sağlıksız olan dışarıdaki tuvaleti kullanmak zorunda kalıyorlar. Buradaki berbat koku yüzünden kapıyı kilitleyemiyorsunuz. İçeride tuvalet kağıdı bulunmuyor.  Aynı zamanda,  personel için yeni bir tuvalet yapılmış ve hiçbir çocuk bunu kullanamıyor.’

Eyalet bütçesinden yerleşik kurumlara ayrılan 6.4 Milyar  UAH (180 Milyon £)‘ın %1’inden daha azı  doğrudan çocukların ihtiyaçlarına harcanmaktadır. Çocuk başına  günlük yiyecek payı olarak 18 UAH (yaklaşık 53 pound); kabaca yılda 3.000 (88£) giyecek için, birkaç pound ilaç için harcanmaktadır. Bununla birlikte bütçenin aslan payı (%70) personel maaşlarının karşılanması için ayrılmaktadır. Öyleyse, bu sistemin ana yararlananı kim?

Kırsal alan ve küçük kasabalardaki bakım evleri genellikle en büyük işveren olarak yerel ekonomi için başlıca gelir kaynağını oluşturmaktadır.  Daha fazla çocuk, daha fazla para ve iş imkanı anlamına gelmektedir.

Elde ettiğimiz veriler, popüler mitleri ve bakım evleri savunan tartışmaları etkisiz kılmıştır. Bu mitlerden biri de bakım evlerinin çoğunlukla yetim ve ebeveyn bakımı olmayan çocuklardan oluştuğu inancıdır. Gerçekte ise, Ukrayna’da yetimhanelere ve diğer kurumlara kapatılan çocukların sadece %9’u kimsesizdir.  Kalan kısmı, yoksulluk ve diğer zorluklardan ötürü; eğitim, sağlık ve rehabilitasyon hizmetlerine erişebilecekleri tek yol olarak görüldüğünden ebeveynlerinin talebiyle bakım evlerinde kalmaktadır. Araştırmamız ispatlamıştır ki,  çocuğu bakımevinde kalan kötü yaşam koşullarına sahip tek bir aile bile sosyal destek almamaktadır. Gerçek şudur ki,  var olan hizmetlerin hiçbiri çocukları ailelerinde tutmaya yönelik değildir. Bunun yerine, onlar kurumları güçlendirme ve korumaya çalışıyorlar.

Yıllardır yetkililerden aynı mazeretleri duymaktayız: Bakım evlerinde yeniden düzenleme yapmak için doğru zamanda değiliz. Bakım evlerini kapatırsak çocukları nereye koyabiliriz? Bazı aileler çocuklar için risk teşkil etmektedir. Engelli çocuklar için özel okullar gerekmektedir..vb.

Çocuk koruma sistemlerinde gerekli düzenlemeleri yapmış ve bu soruların yanıtlarını uzun süre önce bulmuş ülkeleri ziyaret ettikten sonra bile maalesef bakanlık yetkilileri hala ışığı görmemiş ve reformlar için gerekli motivasyonu bulamamıştır.

Bu nedenle araştırmamız son derece önemlidir. Problemi ölçeklendirmek  reform için tartışmayı kullanabileceğimizi bize gösteren kesin kanıtlar sunmuştur. Toplu ve analiz edilmiş veri acil bir değişim ihtiyacını işaret etmekte ve başarısız çocuk koruma sisteminin değiştirilmesi için gerçek bir aksiyon planının temelini oluşturmaktadır.

Ruanda ve Güney Amerika’ da kayda değer politik etkileri olan bilinçlendirici incelemelerde bulunduk. İnceleme sonuçları, aralık ayında Kiev’de Ukrayna Bakanla Kurulu ile ortaklaşa düzenlenen etkinlikte resmen yayınlandı. Başbakan Volodymyr Groysman etkinlikte verdiği demeçte şöyle ifade etmiştir:

‘Bakımevi uygulaması geçmişte kalmıştır. Bakım evlerinin duvarları yerine çocuklara ve gelişimlerine yatırım yapmak, hükümetimizin çocuk koruma ile ilgili yapacağı en önemli önceliği olacaktır.’

Bu tepki cesaret verici olup, Ukrayna’daki çocukların gelecekte yetimhanelere kapatılmakla yüz yüze kalmamalarını garanti altına alacak yapılması gereken çok fazla çalışma bulunmaktadır.

Bu yazı, Hayat Sende Derneği için Şebnem Uyanık tarafından aşağıdaki bağlantıdan Türkçe’ye “Gayriresmi resmiden üstündür.” ilkesiyle çevrilmiştir.

 

Yazının orijinal linkline ulaşmak için tıklayınız.

 

Siz de Hayat Sende’ye bağışta bulunun, koruma altındaki çocuk ve gençlerin hayatlarına umut olun. Bağışlarınız için tıklayın.








 

İçeriği Paylaş:

Yazar Hayat Sende

Hayat  Sende
Devlet koruması altındaki çocuk ve gençlerin hayata eşit, güçlü ve ayrımcılığa uğramadan atıldığı bir dünya için Hayat Sende...

İlginizi Çekebilir: